پایاپای
Clearing (netting)
جمعوتفریق بدهی و طلب متقابل بانکها تا در پایان فقط خالص مبلغ بین آنها جابهجا شود.
پایاپای یعنی به جای اینکه هر پرداخت جداگانه بین بانکها جابهجا شود، همه دستورها در یک بازه جمع شوند و طلب و بدهی هر بانک نسبت به بقیه محاسبه شود. در پایان، فقط مانده خالص هر بانک تسویه میشود. این کار نیاز به نقدینگی را کم میکند و تعداد جابهجاییهای واقعی پول را پایین میآورد.
پایا و چکاوک نمونههای سامانههای پایاپای در ایران هستند. در مقابل، ساتنا تسویه ناخالص انجام میدهد و هر دستور را جداگانه تسویه میکند. انتخاب بین این دو مدل، بدهبستانی بین سرعت و ریسک از یک طرف و صرفهجویی در نقدینگی از طرف دیگر است.
قسمت صوتی این واژه در ۷ مهر ۱۴۰۶ در «یک دقیقه با ایران اوپن فاینانس» منتشر میشود.
واژههای مرتبط
پایاPAYA (Iranian ACH)سامانه پایاپای الکترونیکی بانک مرکزی برای انتقال دستهای پول بین حسابهای بانکهای مختلف با شبا.ساتناSATNA (Iranian RTGS)سامانه تسویه ناخالص آنی بانک مرکزی برای انتقال فوری و تکبهتک مبالغ بزرگ بین بانکها.چکاوکChakavak (cheque image clearing)سامانه تبادل تصویر چک که وصول چکهای بینبانکی را بدون جابهجا کردن برگه کاغذی انجام میدهد.بانک مرکزیCentral Bank of Iranنهادی که پول ملی را منتشر میکند، بر بانکها نظارت دارد و زیرساختهای اصلی پرداخت را اداره میکند.