بانک مرکزی
Central Bank of Iran
نهادی که پول ملی را منتشر می‌کند، بر بانک‌ها نظارت دارد و زیرساخت‌های اصلی پرداخت را اداره می‌کند.
بانک مرکزی در رأس نظام بانکی کشور قرار دارد. نقش‌های اصلی آن این‌هاست:
- انتشار پول ملی و اجرای سیاست پولی؛
- صدور مجوز و نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری؛
- نگهداری حساب بانک‌ها و سپرده قانونی آن‌ها؛
- اداره یا نظارت بر زیرساخت‌های پرداخت مثل ساتنا، پایا، چکاوک و شبکه شتاب.
مردم معمولاً مستقیم با بانک مرکزی کار نمی‌کنند، اما قواعدی که این نهاد تعیین می‌کند تقریباً بر هر تراکنش بانکی اثر دارد. این قواعد ممکن است تغییر کنند و باید از منابع رسمی پیگیری شوند.
قسمت صوتی این واژه در ۱۶ شهریور ۱۴۰۶ در «یک دقیقه با ایران اوپن فاینانس» منتشر می‌شود.
واژه‌های مرتبط
مؤسسه اعتباریCredit institutionنهاد مالی دارای مجوز که مانند بانک سپرده می‌پذیرد و تسهیلات می‌دهد، اما با دامنه فعالیت محدودتر.سپرده قانونیReserve requirementبخشی از سپرده‌های مردم که بانک‌ها باید نزد بانک مرکزی نگه دارند و نمی‌توانند آن را وام بدهند.ساتناSATNA (Iranian RTGS)سامانه تسویه ناخالص آنی بانک مرکزی برای انتقال فوری و تک‌به‌تک مبالغ بزرگ بین بانک‌ها.پایاPAYA (Iranian ACH)سامانه پایاپای الکترونیکی بانک مرکزی برای انتقال دسته‌ای پول بین حساب‌های بانک‌های مختلف با شبا.شبکه شتابShetab (interbank card network)شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی که کارت هر بانک را در خودپرداز و کارتخوان بانک‌های دیگر قابل استفاده می‌کند.