شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت: تعریف، مجوز و قواعد
پی‌اس‌پی ابزار پذیرش را به فروشنده می‌دهد و تراکنش را به شبکه می‌رساند. واژه‌نامه شاپرک چه تعریفی از آن دارد و کدام اسناد بانک مرکزی بر آن حاکم است؟
ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا پی‌اس‌پی شرکتی است که ابزار پذیرش، مثل کارتخوان و درگاه پرداخت اینترنتی، را در اختیار فروشندگان می‌گذارد و تراکنش آن‌ها را به شبکه پرداخت می‌رساند.
واژه‌نامه شاپرک تعریف دقیق‌تری دارد: شخصیت حقوقی‌ای که در ایران در قالب شرکت سهامی ثبت شده، بر اساس مجوزی که از بانک مرکزی و شاپرک دریافت می‌کند فعالیت دارد و طبق مقررات ناظر بر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و الزامات و دستورالعمل‌های ابلاغی شاپرک کار می‌کند.
از این تعریف سه نکته بیرون می‌آید:
- شکل حقوقی مشخص است: شرکت سهامی.
- مجوز دو طرف دارد: بانک مرکزی و شاپرک.
- قواعد فقط قانون نیست؛ دستورالعمل‌های ابلاغی شاپرک هم بخشی از چارچوب است.
در بخش مقررات نظام پرداخت پایگاه بانک مرکزی، دو سند برای این شرکت‌ها فهرست شده است: «مقررات ناظر بر ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت (ویرایش ۲)» و «دستورالعمل اجرایی فعالیت و نظارت بر ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت الکترونیک».
شاپرک هم در بخش شرکت‌های مجاز، پی‌اس‌پی‌ها را «شرکت‌های واسطه ارائه خدمات بانکی به مشتریان تجاری و عموم مردم» معرفی می‌کند و فهرست جداگانه‌ای با عنوان «شرکت‌های تحت اقدام انضباطی» دارد.
برای کسب‌وکاری که می‌خواهد پرداخت بگیرد، پرسش اول این است که با یک پی‌اس‌پی مجاز کار می‌کند یا خودش می‌خواهد در این نقش قرار بگیرد؛ این دو مسیر از نظر مقرراتی بسیار متفاوت‌اند.
این نوشته اطلاع‌رسانی عمومی است، نه مشاوره حقوقی؛ متن مقررات را از منبع رسمی بخوانید.
منابع: شاپرک: مستندات و واژگان شبکه الکترونیک پرداخت کارت، بانک مرکزی: مقررات حاکم بر ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت، شاپرک: شرکت‌ها و برنامک‌های مجاز
نسخه صوتی: همین موضوع را در قسمت این هفته پادکست، گفت‌وگویی حدود دو دقیقه‌ای، بشنوید.
تقویم کاری هفته: ۱۳ آبان تا ۱۹ آبان ۱۴۰۵
این نما به‌طور خودکار از موتور تقویم مالی ایران اوپن فاینانس™ ساخته شده است: روزهای کاری، تعطیلات و تاریخ تسویه T+1 برای هر روز هفته.
خلاصه هفته
- روز کاری بانک و شبکه پرداخت (آخر هفته: جمعه): ۶ روز
- روز کاری دستگاه‌های دولتی و بازار سرمایه (آخر هفته: پنجشنبه و جمعه): ۵ روز
- پایان ماه در این هفته نیست.
روزبه‌روز
| روز | وضعیت (بانک) | تسویه T+1 | مناسبت |
|---|---|---|---|
| چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۱۴ آبان | — |
| پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۱۶ آبان | — |
| جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ | آخر هفته | ۱۶ آبان | — |
| شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۱۷ آبان | — |
| یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۱۸ آبان | — |
| دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۱۹ آبان | — |
| سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۲۰ آبان | — |
تعطیلات رسمی ۳۰ روز آینده
- شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵: شهادت حضرت فاطمه زهرا (پیش‌بینی ±۱ روز)
دست‌کم یکی از تعطیلات بالا قمری است و تاریخ آن تا اعلام رسمی (بر پایه رؤیت هلال) ممکن است یک روز جابه‌جا شود. در زمان‌بندی تسویه و سررسیدها یک روز حاشیه در نظر بگیرید.
همین محاسبه‌ها از طریق API تقویم، کیت توسعه، خط فرمان و سرور MCP در دسترس‌اند.