---
title: "شاپرک: شبکه الکترونیکی پرداخت کارت و بازوی نظارتی بانک مرکزی"
type: مقاله
published: 2026-10-21T02:30:00.000Z
url: https://iranopenfinance.com/blog/shaparak-card-payment-network
source: Iran Open Finance (ایران اوپن فاینانس™)
tags: ["شاپرک", "پرداخت کارتی", "زیرساخت پرداخت", "نمای هفتگی"]
tag_ids: ["شاپرک", "پرداخت کارتی", "زیرساخت پرداخت", "نمای هفتگی"]
---

# شاپرک: شبکه الکترونیکی پرداخت کارت و بازوی نظارتی بانک مرکزی

> هر خرید کارتی از مسیری به نام شاپرک می‌گذرد. شاپرک چیست، چه زمانی تشکیل شد و سه کارکرد سوئیچ، نظارت و تسویه در آن چه معنایی دارد؟

وقتی با کارت بانکی از یک فروشگاه یا درگاه اینترنتی خرید می‌کنید، تراکنش از مسیری می‌گذرد که در ایران نامش **[شاپرک](/glossary/shaparak)** است: «شبکه الکترونیکی پرداخت کارت».

به گفته پایگاه شاپرک، این شرکت در دهم دی ۱۳۹۰ به عنوان «بازوی اجرایی و نظارتی بانک مرکزی» تشکیل شد. بانک مرکزی هم شاپرک را شبکه‌ای توصیف می‌کند که همه [ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت](/glossary/psp) و پایانه‌های فروش آن‌ها را در یک نظام یکپارچه گرد هم می‌آورد و با مدیریت و نظارت متمرکز، کارایی و امنیت شبکه پرداخت کارت را ارتقا می‌دهد.

سه کارکرد اصلی در این توصیف‌ها دیده می‌شود:
- **سوئیچ**: شاپرک تراکنش‌های شبکه پرداخت را جمع‌آوری و مدیریت می‌کند و به سامانه‌های ملی دیگر مانند [شتاب](/glossary/shetab) و شبکه بانکی هدایت می‌کند.
- **نظارت**: در واژه‌نامه شاپرک آمده که همه تراکنش‌های حاصل از «ابزار پذیرش» توسط این شبکه نظارت و کنترل می‌شود.
- **تسویه**: همان تعریف، انجام عملیات تسویه را هم بر عهده این شبکه می‌گذارد.

بانک مرکزی مأموریت شاپرک را اعمال وظایف حاکمیتی و نظارتی خود در زمینه استانداردسازی، توزیع مناسب و نظارت بر مبادلات الکترونیکی در مراکز فروش کالا و خدمات معرفی می‌کند و آن را شبکه‌ای «مستقل از بانک‌ها» می‌نامد.

برای یک فین‌تک، معنای مفهومی این است که اگر محصولش پرداخت کارتی را به فروشنده می‌رساند، در مسیری قرار می‌گیرد که به شاپرک می‌رسد و قواعد این شبکه بر آن اثر دارد.

این نوشته اطلاع‌رسانی عمومی است، نه مشاوره حقوقی؛ متن مقررات را از منبع رسمی بخوانید.

**منابع:** [شاپرک: درباره ما](https://web.archive.org/web/20260218211004/https://www.shaparak.ir/fa/ab_us)، [بانک مرکزی: شاپرک](https://web.archive.org/web/20250614172331/https://cbi.ir/page/15729.aspx)، [شاپرک: مستندات و واژگان شبکه الکترونیک پرداخت کارت](https://web.archive.org/web/20260224145336/https://www.shaparak.ir/fa/doc/instruction)

**نسخه صوتی:** همین موضوع را در [قسمت این هفته پادکست](/podcasts/shaparak-card-payment-network)، گفت‌وگویی حدود دو دقیقه‌ای، بشنوید.

## تقویم کاری هفته: ۲۹ مهر تا ۵ آبان ۱۴۰۵

این نما به‌طور خودکار از موتور [تقویم مالی ایران اوپن فاینانس™](/calendar/) ساخته شده است: روزهای کاری، تعطیلات و تاریخ تسویه T+1 برای هر روز هفته.

### خلاصه هفته
- روز کاری بانک و شبکه پرداخت (آخر هفته: جمعه): **۶ روز**
- روز کاری دستگاه‌های دولتی و بازار سرمایه (آخر هفته: پنجشنبه و جمعه): **۵ روز**
- پایان ماه مهر در این هفته است: **پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵**

### روزبه‌روز
| روز | وضعیت (بانک) | تسویه T+1 | مناسبت |
| --- | --- | --- | --- |
| چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ | کاری | ۳۰ مهر | — |
| پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ | کاری | ۲ آبان | — |
| جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵ | آخر هفته | ۲ آبان | — |
| شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۳ آبان | — |
| یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۴ آبان | — |
| دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۵ آبان | — |
| سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ | کاری | ۶ آبان | — |

### تعطیلات رسمی ۳۰ روز آینده
- شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵: شهادت حضرت فاطمه زهرا (پیش‌بینی ±۱ روز)

> دست‌کم یکی از تعطیلات بالا قمری است و تاریخ آن تا اعلام رسمی (بر پایه رؤیت هلال) ممکن است یک روز جابه‌جا شود. در زمان‌بندی تسویه و سررسیدها یک روز حاشیه در نظر بگیرید.

همین محاسبه‌ها از طریق [API تقویم](/calendar/#api)، کیت توسعه، خط فرمان و سرور MCP در دسترس‌اند.